Schilderijen over Carnaval

Al honderderden jaren geleden werden kunstwerken gemaakt met betrekking tot carnaval. De schilderijen van Pieter Breughel en Hieronymus (Jeroen) Bosch zijn de bekendste voorbeelden.

Navolger van Hieronymus Bosch, De strijd tussen Carnaval en Vasten

Navolger Hieronymus Bosch,
De strijd tussen Carnaval en vasten

Het stelt het gevecht voor tussen Vastenavond, het einde van Carnaval en de vastentijd. Het thema is dus de tegenstelling tussen overmaat en matigheid. Carnaval wordt voorgesteld als een doedelzakspelende man, die op een tafel uit een keuken gedragen wordt.

Tijdens de "verbooden vleysdagen", zoals de vastentijd in de 16e eeuw ook werd genoemd, was het wel toegestaan vis te eten. De Vasten wordt daarom voorgesteld als een vrouw, die een tafel draagt waarop twee vissen liggen. Ze beweegt zich richting keuken, waar een tweede vrouw bezig is vis schoon te maken. Tussen de twee personificaties geeft een bont gezelschap zich over aan nog één laatste dans.

De zotskolf, het loopmolentje en de vreemde hoofddeksels zijn allemaal verwijzingen naar de dwaasheid, om nog te zwijgen van de grote hoeveelheid bier- en wijnkannen. Opvallend is ook dat zich in dit gezelschap enkele geestelijken bevinden. Onder de voorstelling bevindt zich de tekst "Dit is den dans van luther met zijn nonne".

Het schilderij is overwegend in de kleuren rood, geel en wit. Hier wordt wel eens aan gerefereerd bij de herkomst van de kleuren van Oeteldonk. Voor Schorsbos heeft men de kleur rood ingewisseld voor het meer Schorsbosserige groen.


Pieter Breughel de Oudere, Boerenbruiloft 1565-1566

Pieter Breughel de Oudere,
Boerenbruiloft 1565-1566

De boerenbruiloft is in Schijndel intussen een traditie geworden. Op dit schilderij is te zien hoe in de zestiende eeuw de boerenbruiloft werd gevierd.


Pieter Breughel de Jongere, Gevecht tussen Carnaval en Vasten

Pieter Breughel de Jongere,
Gevecht tussen Carnaval en Vasten

De beroemde Pieter Brueghel de Oude had verscheidene kinderen die ook schilderden. Pieter Brueghel de Jonge was de oudste. Toen de vader stierf te Brussel in 1569, was zijn zoon nog maar vijf jaar oud. Toch zou zijn kunstenaarsloopbaan in hoge mate worden bepaald door de artistieke erfenis van zijn vader.

Een optocht trekt door de stad, vaak met een schip op wielen. Daarin zitten de typen die de stedelingen anders liever kwijt dan rijk zijn. Verlopen adel, nietsnutten, geile monniken en nonnen, gokkers en zuiplappen, bazige vrouwen, maar ook duivels en wildemannen lopen mee.


Toe Mar, Nachtwacht

Rembrandt(?!), Nachtwacht

Ook de nachtwacht straalt een en al carnaval uit. Bij niet veel mensen is bekend dat een klubke uit Schorsbos model gestaan heeft voor dit beroemde schilderij. Van dichtbij bekijken? Klik op de foto.

Reageren op de site? Wil je dingen aanleveren voor de site? Mail naar pr@schorsbos.nl Wil je onze nieuwsbrief ontvangen?